Yazar Biyografileri

"Odasının küçük masasından dünyaya yön veren bir dahi." Jane Austen (1775–1817), 19. yüzyıl İngiliz edebiyatının en keskin kalemlerinden biri olmak için ne büyük bir şehirde yaşadı ne de parlak bir sosyal hayat sürdü. Aksine, Steventon'ın küçük bir papaz evinde büyüdü; Chawton'daki mütevazı köşkünde gıcırtılı bir kapıdan içeri girenleri duyunca el yazısını hızla sakladı. Tüm romanlarını anonim yayımladı. Hiç evlenmedi. Yalnızca 41 yıl yaşadı. Ve buna rağmen insan doğasını, evlilik kurumunu ve toplumsal ikiyüzlülüğü o kadar ustalıkla işledi ki 250 yıl sonra bile kitapları taze ve heyecan verici okumaya devam ediyor.

"Ya duvar kağıdı gidiyor ya da ben." Viktorya döneminin en parlak zekası Oscar Wilde (1854-1900), yalnızca bir yazar değil; hayatını bir sanat eserine dönüştüren, keskin zekasıyla toplumu sarsan, gösterişli kişiliğiyle dönemini şaşkına çeviren bir fenomendi. "Sanat sanat içindir" ilkesinin öncüsü, İngiliz edebiyatının en keskin dilli oyun yazarı, tek romanı Dorian Gray'in Portresi ile ölümsüzleşen bu İrlandalı dahi, cinsel yönelimi nedeniyle zirveden zindana düştü. Londra'nın en popüler oyun yazarıyken hapse giren, servetini ve itibarını kaybeden ama edebiyat tarihine kazınan bir trajik kahramandır.

"Şiir, gönül çiçeğinin kokusudur; lâkin o çiçek, ancak hür bir bahçede açar." Tanzimat'tan Servet-i Fünun'a uzanan köprüde duran Muallim Naci (1850-1893), sadece bir şair değil; eski ile yeni arasında denge kurmaya çalışan, tartışmaları cesurca göğüsleyen bir edebi şahsiyettir. Recâizâde Mahmud Ekrem ile yaptığı ünlü "Demdeme-Zemzeme" tartışması Türk edebiyat tarihinin en çok konuşulan polemiklerindendir. Aruzu Türkçeye ustalıkla uygulayan, "Lügat-ı Naci" sözlüğüyle dile hizmet eden, "Köylü Kızların Şarkısı" ile köy yaşamını ilk kez şiire taşıyan bu usta, Yahya Kemal ve Mehmet Akif gibi devlere yol açtı.

"Kitaplarımı okuyanlar barışçı olsunlar. Yoksa zahmet etmesinler." Modern Türk edebiyatının en büyük ustalarından Yaşar Kemal, Çukurova'nın bereketini, Toroslar'ın masallarını ve Anadolu insanının mücadelesini destansı bir dille dünyaya taşıdı. 1955'te yayımlanan "İnce Memed" 40'tan fazla dile çevrildi ve onu dünya edebiyatının devleri arasına soktu. Babasının gözleri önünde öldürülmesine tanık olan, tek gözlü, kekeme çocuk, sonunda Anadolu'nun sesini tüm dünyaya duyurdu. Nobel'e defalarca aday gösterildi ama alamadı - gerçek hikayesi sizi şaşırtacak.

"Ölmek bir sanattır, diğer her şey gibi. Ben de bunu olağanüstü iyi yaparım." 20. yüzyılın en etkileyici şairlerinden Sylvia Plath, yoğun, acı dolu ve cesur şiirleriyle itiraf şiirinin öncülerinden oldu. 30 yaşında intihar ettiğinde geride "Ariel", "Sırça Fanus" ve şiir tarihinin en güçlü mısralarını bıraktı. "Lady Lazarus" ve "Baba" gibi şiirleri, kadın öfkesini ve acısını tavizsiz bir dille dile getirdi. 1982'de ölümünden sonra Pulitzer Ödülü kazandı - bu onuru alan dördüncü kişiydi.

Modern edebiyatın en etkili seslerinden Ernest Hemingway, sade diliyle devrim yarattı. Kısa cümleler, güçlü fiiller, az sıfat - bu onun imzasıydı. "Yaşlı Adam ve Deniz", "Güneş de Doğar" ve "Silahların Gürültüsü" gibi başyapıtlarıyla 20. yüzyıl edebiyatını şekillendirdi. 1954'te Nobel Edebiyat Ödülü kazanan Hemingway, sadece bir yazar değildi. Savaş muhabiri, matador hayranı, derin deniz balıkçısı - yaşamının kendisi bir romandı.