📋 Kısa Bilgi
- Tam Adı: Abdurrahman Cahit Zarifoğlu
- Doğum: 1 Temmuz 1940, Ankara
- Ölüm: 7 Haziran 1987, İstanbul (46 yaşında)
- Ölüm Nedeni: Pankreas kanseri
- Meslek: Şair, Yazar, Çevirmen, Radyo Denetçisi
- Edebi Akım: İkinci Yeni, İslami Edebiyat
- Önemli Eserleri: Yedi Güzel Adam, İşaret Çocukları, Menziller, Korku ve Yakarış
- Çocuk Kitapları: Gülücük, Katıraslan, Ağaçkakanlar, Motorlu Kuş
- Bilinen Yönü: Kapalı şiir dili, poetik çocuk edebiyatı, İslami duyarlılık
- Lakap: "Aristo" (lise arkadaşları), "Artist" (Necip Fazıl Kısakürek)
- Ödül: Türkiye Yazarlar Birliği Çocuk Edebiyatı Ödülü (1984)
👶 Erken Dönem: Güneydoğu'da Geçen Çocukluk
Cahit Zarifoğlu, 1 Temmuz 1940'ta Ankara'da dünyaya geldi. Baba tarafından Kafkasya kökenli bir aileden gelen Zarifoğlu, atalarının üç kardeş olarak yaklaşık 300 yıl önce Kahramanmaraş'a gelip yerleştiklerini belirtmiştir. Soyu, bu üç kardeşten biri olan "Zarif" adlı kardeşten gelmektedir.
Babası Niyazi Bey hâkim, annesi ise Maraşlı Evliyazadeler ailesine mensup Şerife Hanım'dır. Okuma yazmayı, resim yapmayı ve Kur'an okumayı ilkokula başlamadan önce annesi, anneannesi ve mahalle hocalarından öğrendi.
Göçebe Bir Çocukluk
Babasının hâkim olarak görevleri dolayısıyla çocukluğu farklı şehirlerde geçti:
- Silvan
- Baykan
- Siirt
- Siverek (ilkokula başladı)
- Kızılcahamam (ortaokul)
- Kahramanmaraş (ilkokulu tamamladı, 1951)
Bu gezgin çocukluk, onun gözlem yeteneğini geliştirdi ve farklı coğrafyaların izlerini eserlerine taşıdı.
🎓 Eğitim: Yedi Güzel Adam'ın Doğuşu
Lise Yılları: Maraş'ta Edebi Dostluklar
Lise öğrenimini Kahramanmaraş'ta tamamladı (1961). Ancak bu tamamlanma, arkadaşlarından üç yıl geç oldu. Lise son sınıfta beklemeli kaldığında bir süre vekil öğretmenlik yaptı.
Lise yıllarında, Türk edebiyatının geleceğine damga vuracak isimlerle tanıştı:
- Rasim Özdenören (hikâyeci)
- Alaeddin Özdenören (şair)
- Erdem Bayazıt (şair)
- Mehmet Akif İnan (yazar)
Bu arkadaşlar, daha sonra "Yedi Güzel Adam" olarak anılacak edebi çevreyi oluşturdu. Hamle adlı okul dergisini yeniden çıkardılar ve Maraş'taki yerel gazetelerde sanat-edebiyat sayfaları hazırladılar.
İlk Yayınlar
1956-1959 yılları arasında dönemin önde gelen dergilerinde yazıları yayımlandı:
- Yenilik
- Yeni Ufuklar
- Varlık
- Yeditepe
- Türk Sanatı
Aynı dönemde Maraş'ın Sesi gazetesinde sanat yazıları ve eleştiriler kaleme aldı.
Uçma Tutkusu
Lise son sınıfta, uçma tutkusunun etkisiyle Eskişehir'de Türk Hava Kurumu'nun uçuş kurslarına gizlice katıldı. Bu eğitim sonunda Millî Model Uçak B Sertifikası aldı (1961).
Jet pilotu olmayı hayal eden Zarifoğlu, sağlık sorunları nedeniyle bu hayalini gerçekleştiremedi. Ancak bu uçma arzusu, ölümünden sonra yayımlanan "Anne" romanında sembolik bir anlatımla işlenecekti.
🎓 Üniversite Yılları: İstanbul'da Edebiyat
1961 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü'ne kaydoldu. Ancak maddi zorluklar nedeniyle okulu uzun sürede tamamladı; 1971 yılında mezun oldu - tam 10 yıl süren bir üniversite hayatı.
Cemal Süreya'ya Mektup
1962 yılında, Paris'te bulunan Cemal Süreya'ya bir mektup gönderdi. İstanbul'a döndüğünde birlikte ev tutmayı teklif etti. Süreya bu mektuba cevap vermedi; ancak Zarifoğlu'nun ölümünden sonra günlüğünde onu "iyi bir şair" olarak niteledi.
İlk Edebi Çalışmalar
1962'de yalnızca bir sayı çıkan Açı dergisini yayımladı. Üniversite yıllarında çeşitli gazetelerde:
- Sayfa sekreteri
- Teknik sekreter
- Tercümanlık
gibi işlerde çalışarak geçimini sağladı.
✍️ Yazarlık Kariyeri: Üç Derginin Şairi
Diriliş Dönemi (1965-1969)
1965'te Rasim Özdenören'in sanat sayfasını yönettiği Yeni İstiklal gazetesinde düzenli yazmaya başladı. Mart 1966'da Diriliş dergisinde şiirlerine yer verildi.
1966'da Diriliş'te uzun hikâyesi "İns" yayımlandı. Bu hikâye, dili ve benliği henüz oluşmamış bir insanın yaratılıştaki anlam arayışını işler.
Abdurrahman Cem ve Cahit Zarifoğlu imzalarıyla 13 şiir, 1967'de ilk kitabı **"İşaret Çocukları"**nda toplandı.
Edebiyat Dönemi (1969-1976)
1969'dan itibaren Nuri Pakdil'in çıkardığı Edebiyat dergisinde yazmaya başladı. Şiir ve hikâyeleri bu dergide yayımlandıktan sonra kitaplaştırıldı.
Bu dönemde:
- Türk Dili
- Soyut
- Papirüs (Cemal Süreya)
- Yeni Dergi (Memet Fuat)
gibi önde gelen dergilerde de eserleri yayımlandı.
Mavera Dönemi (1976-1987)
1976'da arkadaşlarıyla birlikte Mavera dergisini kurdu. Dergide şiirlerinin yanı sıra günlük, hikâye, senaryo ve "Okuyucularla" başlıklı yazıları yayımlandı.
"Okuyucularla" köşesi, genç yazar adaylarıyla yaptığı yazışmalar ve eserlerini değerlendirdiği bir "mektep" özelliği taşıyordu. Bu köşe büyük ilgi topladı.
Aynı dönemde Akabe Yayınlarını da kurdu.
💼 Çalışma Hayatı: Memur, Öğretmen, Radyocu
Almanya Deneyimi (1967-1973)
1967 ve 1973 yıllarında Almanya'ya giderek Goethe Enstitüsü'nde Almanca dil eğitimi aldı. Avrupa'nın çeşitli ülkelerini otostopla gezdi.
Farklı Meslekler
- 1969-1970: Hakimiyet gazetesinde teknik sekreter
- 1972-1973: İstanbul'da özel okulda Almanca öğretmenliği
- 1975: MKE'de (Makine Kimya Endüstrisi Kurumu) memur
Askerlik (1973-1975)
1973'te yedek subay olarak başladığı askerlik hizmetini:
- Tuzla (1973)
- Sarıkamış (1974)
- Kıbrıs Harekâtı (1975)
katılımıyla tamamladı.
TRT Dönemi (1976-1987)
1976'da TRT'ye mütercim sekreter olarak atandı. 1983'te İstanbul Radyosu'na tayin edildi ve ölümüne kadar burada denetçi olarak çalıştı.
💑 Aile Hayatı: Necip Fazıl'ın Şahitliğinde Evlilik
1976 yılında, Necip Fazıl Kısakürek aracılığıyla tanıştığı Berat Hanım ile evlendi. Berat Hanım:
- Van Müftüsü Kasım Arvasi'nin kızı
- Abdülhakim Arvasi'nin soyundan
Düğünlerinde nikah şahitliğini Necip Fazıl Kısakürek yaptı. Bu evlilikten dört çocuğu dünyaya geldi:
- Fatma Betül
- Ayşe Hicret
- Ahmet
- Arife
Çocuk Kitapları Yazma Sebebi
Çocuklarına anlatacağı masallar bulmakta zorlanınca çocuk kitapları yazmaya başladı. "Ağaçkakanlar" adlı kitabını büyük kızı Betül'e imzaladı.
Çocuklar için yazmanın, kendi ifadesiyle, "acılarını azalttığını" belirtmiştir.
🎭 Yedi Güzel Adam: Edebi Bir Çevrenin Doğuşu
Şiirin Hikayesi
1973 yılında yayımlanan "Yedi Güzel Adam" şiir kitabı, hem Zarifoğlu hem de arkadaşları için bir dönüm noktası oldu.
Kitaptaki başlık şiir, şu isimleri simgeler:
- Rasim Özdenören
- Alaeddin Özdenören
- Erdem Bayazıt
- Mehmet Akif İnan
- Nuri Pakdil
- Sezai Karakoç
- Cahit Zarifoğlu
Bu şiirle birlikte, adı geçen edebi çevre kamuoyunda "Yedi Güzel Adam" olarak anılmaya başladı.
Nuri Pakdil'e göre, Yedi Güzel Adam arasında en "artist mizaçlı" kişi Zarifoğlu'dur.
Destansı Ton
"Yedi Güzel Adam" şiiri, destansı bir tona bürünür. İri ve adaleli erkek figürü estetik bir halde şekillenir. Onun sanatında fiziksel irilik:
- Seçkinlik
- Mânevî güç
- Aşk
- İçe ait değerler
gibi kavramların ifadesidir.
📖 Başlıca Eserleri ve Analizi
📌 İşaret Çocukları (1967)
İlk şiir kitabı. Bu kitapta yer alan şiirlere çevresindeki tabiat öğeleri, canlılık belirtileri girer:
- Su
- Ağaç
- Anne
- Çocuk
Masumiyet simgeleri olan bu öğeler, şaire hayret duygusuyla girer. Yaşamaya dayanak olan yeni bir hikmetin arandığı şiirlerdir.
Tema: Masumiyetin keşfi, tabiata hayret, içsel arayış
Etki: Zarifoğlu'nun özgün sesini bulduğu ilk kitap
🌟 Yedi Güzel Adam (1973)
En ünlü şiir kitabı. Hem arkadaş çevresine isim veren hem de destansı bir tona bürünen şiirler içerir.
Tema: Dostluk, erkeklik, mânevî güç, seçkinlik
Etki: Bir edebi çevreye isim verdi. Türk edebiyatında "Yedi Güzel Adam" kavramı bu kitapla oluştu.
Üslup: Destansı ton, iri figürler, güçlü imgeler
Neden Okunmalı: Dostluğun ve mânevî birlikteliğin şiirsel anlatımı. Türk şiirinde özgün bir yere sahip.
🏔️ Menziller (1977)
İlk kitaptaki psikolojik yoğunluğun kısmen gevşeyerek rahatladığı şiirleri içerir.
Tema: Yolculuk, menziller, mânevî ilerleme
Üslup: Önceki kitaplardan daha rahat ama yine de kapalı
🙏 Korku ve Yakarış (1986)
Son şiir kitabı. Şairin özlü bir söyleyişe ulaştığı, ilk şiirlerindeki içselliğin toplumsal sorumluluk boyutuyla birleşen mânevî bir kıvama kavuştuğu görülür.
Tema: Korku, yakarış, Allah'a dönüş, af dileme
Etki: Zarifoğlu'nun olgun dönem şiirleri. En derin ve özlü anlatımı.
Öne Çıkan Şiir: "Sultan"
🕌 Sultan Şiiri
Zarifoğlu'nun en tanınmış şiirlerinden biri. Geleneksel İslami edebi türlerden münacat ve şathiye unsurlarını modern şiir anlayışı içinde kullanır.
Şiir:
Seçkin bir kimse değilim
İsmimin baş harfleri acz tutuyor
Bağışlamanı dilerim
Sana zorsa bırak yanayım
Kolaysa esirgeme
Hayat bir boş rüyaymış
Geçen ibadetler özürlü
Eski günahlar dipdiri
Seçkin bir kimse değilim
İsmimin baş harflerinde kimliğim
Bağışlanmamı dilerim
Sana zorsa yanmaya razıyım
Kolaysa affı esirgeme
Hayat boş geçti
Geri kalan korkulu
Her adımım dolu olsa
İşe yaramaz katında
Biliyorum
Bağışlanmamı diliyorum.Tema: Allah'a yakarış, af dileme, korku ile umut arasındaki gerilim
Üslup: Münacat + şathiye, modern ve geleneksel harman
📚 Hikaye: İns (1974)
Dili ve benliği henüz oluşmamış ilk insanı, yaratılıştaki gizli sebebi araştırarak anlatır.
"Ne çok acı var!"
cümlesiyle başlayan bu hikâye, Zarifoğlu'nun özgün anlatımının zirvesidir.
Tema: Yaratılış, ilk insan, anlam arayışı
📕 Roman: Savaş Ritimleri (1985)
Afganistan'ın işgal günlerini on dört yaşındaki bir çocuğun ağzından anlatır.
Tema: Savaş, İslam coğrafyasındaki zulüm, çocuk gözünden trajedi
📘 Roman: Anne (1991, ölümünden sonra)
Bir savaş pilotunun romanı. Derin psikolojilerle iç içe geçmiş bir uçma serüveni anlatılır.
Tema: Uçma arzusu, pilot olma hayali, sembolik anlatım
Önemli Not: Zarifoğlu'nun kendi jet pilotu olma hayalinin yansıması.
📙 Günlük: Yaşamak (1980)
Türk edebiyatında günlük türünün en orijinal eserlerinden biri.
"Ne çok acı var!"
cümlesiyle başlar. Zarifoğlu'nun iç dünyasını, düşünce yapısını ve günlük hayatını yansıtır.
Tema: Gündelik hayat, iç dünya, gözlemler
Etki: Türk günlük edebiyatının başyapıtlarından
🧒 Çocuk Edebiyatı
Zarifoğlu'nun çocuk edebiyatı alanındaki çalışmaları, "poetik çocuk dili" olarak tanımlanır. Çocuklara yönelik gibi görünen metinler, aynı zamanda yetişkinlerin çocukluk algılarına seslenir.
Çocuk Şiirleri:
- Gülücük (1989) → Genel çocuk temaları
- Ağaç Okul (1990) → "Çocuklar İçin Afganistan Şiirleri"
Çocuk Hikayeleri ve Romanları:
- Katıraslan (1983)
- Ağaçkakanlar (1983)
- Serçekuş (1983)
- Yürekdede ile Padişah (1987) → 1984 TYB Çocuk Edebiyatı Ödülü
- Motorlu Kuş (1987)
- Küçük Şehzade (1987)
- Kuşların Dili (1989) → Feridüddin Attar'ın Mantıku't-Tayr'ından sadeleştirme
Poetik Çocuk Dili
Zarifoğlu, çocuk edebiyatını klasik anlamda çocuğa görelik ve pedagojik ölçütlerle sınırlamadı. Onun çocuk kitapları:
- Hem çocuklara seslenir
- Hem yetişkinlere hitap eder
- Çok katmanlı anlam taşır
Bu yaklaşım, bazı eleştirilere rağmen, Türk çocuk edebiyatına yeni bir soluk getirdi.
🎨 Edebi Tarzı: Kapalı Şiirin Ustası
İkinci Yeni Etkisi
Cahit Zarifoğlu, İkinci Yeni şiir akımının sonraki kuşak temsilcilerinden biridir. İlk dönem şiirlerinde Ece Ayhan'a yakın bir çizgide yer alır.
Sonraki dönemlerde:
- Sezai Karakoç
- Cemal Süreya
- Turgut Uyar
gibi şairlerle benzer üslup özellikleri sergiler.
Üslup Özellikleri:
Yoğun İmge Kullanımı: Kelime merkezli bir yaklaşım. Türkçede olmayan sözcükler türetir, mevcut kelimelere yeni anlamlar yükler.
Alışılmadık Bağdaştırmalar:
"Pembe duruşuna horoz rengi öpücüklerle"
Gerçeküstü, akıl dışı, şaşırtıcı öğeler bir araya getirilir.
Biçimsel Yenilikler:
- Mısra başlarında küçük harf kullanımı
- Özel isimlerde küçük, cins isimlerde büyük harf
- Noktalama işaretlerinin ihmali
Kapalı Anlatım: Anlamın örtük olduğu, yer yer gerçeküstücü şiir anlayışı.
"Anlaşılmaz Şiir" Eleştirisine Yanıtı
Şiirlerinin anlaşılmaması hakkında kendisi şöyle demiştir:
"Hiç kimse şu ya da bu şiiri anlamak zorunda değildir. Şiirimi bana şikâyet ediyorlar. Anlamıyorsa niye rahatsız oluyor bilmem, ben de botanikten hiç anlamam."
🧠 Felsefi ve Düşünsel Yönelimleri
Necip Fazıl ve Sezai Karakoç Etkisi
Zarifoğlu'nun düşünsel yönelimlerinin şekillenmesinde iki isim belirleyici oldu:
- Necip Fazıl Kısakürek → İslami anlayış, şiir felsefesi
- Sezai Karakoç → Şiir tekniği, mânevî derinlik
Temalar:
- İslami anlayış
- Aşk
- Ölüm
- Madde-ruh çatışması
- Acı ve toplumsal mutluluk
- İslam coğrafyasındaki zulüm (özellikle Afganistan)
Mutluluk Tanımı:
"Önemli olan yaşanılan 'ân'dır. Onu ibadet, sabır, anlayış, tevazu ve merhamet ile anlamlı hâle getirmek mutluluğun ta kendisidir."
🎭 Kişiliği: "Aristo" ve "Artist"
İçe Dönük Bir Şair
Zarifoğlu, içe dönük bir kişiliğe sahipti. Sanatla olan ilgisi nedeniyle lise yıllarından itibaren "Aristo" lakabıyla anıldı.
"Artist" Lakabı
Amatör olarak çizimle ilgilenmesi ve sanat tutkusundan dolayı Necip Fazıl Kısakürek tarafından "Artist" lakabı verildi. Bu lakap daha sonra Nuri Pakdil tarafından da kullanıldı.
Düzenli Ama Dağınık
Kendisi hakkında şöyle demiştir:
"Bir yerde çok titiz bir insanım, bir bakıma da hiç titiz değilim. Görünüşte bir düzensizlik içindeyim, ama her şey zihnimde benim de şaştığım bir disiplin ve düzen içindedir. Şu masanın halini görüyorsun. Çekmecelerde öyle. Ama söyleyin bir şey, onu gözüm kapalı çıkarayım."
💔 Ölümü: Genç Yaşta Veda
Cahit Zarifoğlu, pankreas kanseri nedeniyle 7 Haziran 1987'de İstanbul'da öldü. Sadece 46 yaşındaydı.
Son şiir kitabı "Korku ve Yakarış" yayımlandığında (1986) şair olarak ününün doruğundaydı.
Cenaze ve Kabir
Ölümünün ardından şairler, yazarlar ve bilginlerin katıldığı bir cenaze merasimiyle Üsküdar Beylerbeyi'ndeki Küplüce Mezarlığı'na defnedildi.
Kabri, kayınpederi Kasım Arvasi ile yan yanadır.
Ölümüne Tarih Düşürülmesi
Eski geleneğe uyularak ölümüne tarih düşürüldü:
"Yâr ile bayram iderler şimdi."
🌟 Mirası ve Modern Etkileri
TRT Dizisi
TRT, Cahit Zarifoğlu'nun "Yedi Güzel Adam" şiirinden esinlenerek aynı adı taşıyan 39 bölümlük bir televizyon dizisi hazırladı. Dizi, 19 Nisan 2014 - 20 Nisan 2015 tarihleri arasında iki sezon halinde yayımlandı.
Ödüller ve Anma
1984: Türkiye Yazarlar Birliği Çocuk Edebiyatı Ödülü (Yürekdede ile Padışah)
2003: Anısına Cahit Zarifoğlu Şiir ve Edebiyat Ödülü verilmeye başlandı (üç yıl verildi, sonra kesintiye uğradı)
Okullar ve Kültür Merkezleri
Cahit Zarifoğlu'nun adı, Türkiye'nin çeşitli illerinde eğitim kurumlarına verilmiştir:
- Ankara (Etimesgut)
- İstanbul (Başakşehir, Beylikdüzü, Pendik, Ataşehir, Üsküdar, Esenler)
- Kahramanmaraş
- Konya
- Mersin
- Bursa
Cahit Zarifoğlu Parkı ve Cahit Zarifoğlu Bilgi Evi gibi kamusal alanlar da adını taşımaktadır.
Özel Sayılar ve Araştırmalar
Ölümünden sonra birçok dergi özel sayı çıkardı:
- Yedi İklim (Temmuz-Ağustos 1987)
- Mavera (Eylül 1987)
- Hece (Haziran-Temmuz-Ağustos 2007)
Hakkında çok sayıda yüksek lisans tezi yapıldı.
Çeviriler
Şiirleri İngilizce ve Arapça'ya çevrildi.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Cahit Zarifoğlu hangi akıma aittir?
Cahit Zarifoğlu, İkinci Yeni akımının sonraki kuşak temsilcisidir. Aynı zamanda İslami edebiyatın önemli isimlerinden biridir.
Cahit Zarifoğlu'nun en ünlü eseri hangisidir?
En ünlü eseri "Yedi Güzel Adam" (1973) şiir kitabıdır. Ayrıca "Sultan" şiiri de çok tanınır.
Yedi Güzel Adam kimlerdir?
Yedi Güzel Adam: Cahit Zarifoğlu, Rasim Özdenören, Alaeddin Özdenören, Erdem Bayazıt, Mehmet Akif İnan, Nuri Pakdil ve Sezai Karakoç'tan oluşan edebi çevredir.
Cahit Zarifoğlu'nun şiirleri neden kapalıdır?
Zarifoğlu, İkinci Yeni'nin yoğun imge kullanımı, alışılmadık bağdaştırmalar ve kelime oyunları gibi tekniklerini kullandığı için şiirleri kapalıdır. Ancak kendisi bu eleştiriye: "Anlamıyorsa niye rahatsız oluyor bilmem, ben de botanikten hiç anlamam" diyerek yanıt vermiştir.
Cahit Zarifoğlu çocuk kitapları neden yazdı?
Çocuklarına anlatacağı masallar bulmakta zorlanınca çocuk kitapları yazmaya başladı. Ayrıca çocuklar için yazmanın "acılarını azalttığını" belirtmiştir.
Cahit Zarifoğlu'yu ilk kez okuyacaklar nereden başlamalı?
İlk okuyucular için "Gülücük" (çocuk şiirleri) veya "Yaşamak" (günlük) idealdir. Şiire hazırsanız "Yedi Güzel Adam" ile başlayabilirsiniz.
Cahit Zarifoğlu nasıl öldü?
7 Haziran 1987'de pankreas kanserinden İstanbul'da öldü. Sadece 46 yaşındaydı.
"Poetik çocuk dili" ne demektir?
Zarifoğlu'nun çocuk kitaplarında kullandığı, hem çocuklara hem yetişkinlere hitap eden, çok katmanlı bir anlatım dilidir. Klasik çocuk edebiyatından farklı olarak, sadece çocuğa görelik kriterine bağlı kalmaz.
🔗 İlgili Yazarlar ve Eserler
- Sezai Karakoç - İslami şiir, İkinci Yeni
- Necip Fazıl Kısakürek - Tasavvufi şiir, İslami düşünce
- Rasim Özdenören - Hikâye, Yedi Güzel Adam
- Cemal Süreya - İkinci Yeni, modern şiir
- Turgut Uyar - İkinci Yeni, kapalı şiir
- Nuri Pakdil - Düşünce, edebiyat
📚 Okunması Gereken Zarifoğlu Eserleri (Sırayla)
- Yaşamak → Günlük, en samimi metni
- Yedi Güzel Adam → En ünlü şiir kitabı
- Gülücük → Çocuk şiirleri, poetik dil
- Sultan (şiir) → En tanınmış şiiri
- İns → Özgün hikâye
- Korku ve Yakarış → Olgun dönem şiirleri
- Katıraslan → Çocuk hikâyesi, klasik
Son Güncelleme: 2025
Kaynak Notu: Bu biyografi, Cahit Zarifoğlu'nun eserlerinden, arkadaşlarının anılarından, Mavera dergisi arşivinden ve akademik çalışmalardan derlenmiştir.
"Hiç kimse şu ya da bu şiiri anlamak zorunda değildir."
— Cahit Zarifoğlu