📜 Can Yücel Kimdir?
(21 Ağustos 1926 – 12 Ağustos 1999)
Can Yücel, modern Türk şiirinin en özgün ve asi kalemlerinden biridir. 1926’da İstanbul’da doğdu. Babası, eski Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel’dir. Edebiyatla iç içe büyüyen Can Yücel, Ankara Üniversitesi’nde klasik filoloji eğitimi aldıktan sonra Cambridge Üniversitesi’nde Latince ve Antik Yunanca üzerine öğrenim gördü.
🎙️ İngiltere’de BBC Türkçe Servisi'nde spikerlik yaptı, çeşitli elçiliklerde çevirmen olarak çalıştı. Askerliğini Kore’de yaptı. Türkiye’ye döndükten sonra Bodrum’da turist rehberliği yaptı, sonrasında İstanbul’da serbest çevirmen ve şair olarak yaşamını sürdürdü.
👨👩👧👦 1956 yılında Güler Yücel ile evlendi. Bu evlilikten Güzel, Su ve Hasan adında üç çocuğu oldu. Ailesi, onun hem yaşamında hem de şiirlerinde büyük yer tuttu:
“Hayatta ben en çok babamı sevdim.”
📚 Çeviri ve Tiyatroda Ustalık
Shakespeare, Lorca, Brecht gibi büyük yazarların eserlerini Türkçeye çevirdi. Onun en bilinen çevirilerinden biri, Hamlet’teki “To be or not to be” dizelerini şöyle yorumlamasıdır:
“Bir ihtimal daha var, o da ölmek mi dersin?”
Çevirilerinde kelimesi kelimesine bağlı kalmasa da, metnin ruhunu Türkçeye başarıyla taşıdı.
🔒 Sürgünler ve Mahkemeler
12 Mart 1971 darbesi döneminde Che Guevara ve Mao Zedong çevirileri nedeniyle 15 yıl hapse mahkûm edildi. 1974’te genel afla serbest kaldı. Bu dönemi anlatan şiirlerini Bir Siyasinin Şiirleri adlı kitabında topladı.
1980 sonrası “Rengâhenk” adlı kitabı müstehcenlik gerekçesiyle toplatıldı.
✍️ Edebi Tarzı
Can Yücel’in şiirinde; halk dili, ironi, argo, mizah ve derin felsefi bakış iç içedir. Onun dizeleri, kimi zaman bir kahkaha, kimi zaman bir isyan, kimi zaman da bir iç çekiştir.
Şiirlerinde doğa, aile, sevgi, toplum ve başkaldırı gibi temalar öne çıkar.
🌻 Datça Günleri ve Mirası
Hayatının son yıllarını Datça’da geçirdi. Leman ve Öküz dergilerinde yazdı. 12 Ağustos 1999 gecesi vefat etti. Çok sevdiği günebakan çiçekleriyle Datça’ya defnedildi.
🖋️ Eserlerinden Bazıları:
-
Yazma (1950)
-
Sevgi Duvarı
-
Bir Siyasinin Şiirleri
-
Rengâhenk
-
Maaile
-
Mekânım Datça Olsun
-
Canfeda
-
Her Boydan (çeviri şiirler)
-
Kısa Devre
-
Gökyokuş